دوره پژوهش‌محور

هوش مصنوعی در معماری و شهرسازی

از یادگیری برنامه‌نویسی تا توسعه یک پژوهش علمی

  1. ۰۱پایتون و تحلیل داده
  2. ۰۲یادگیری عمیق و مدل‌های زبانی
  3. ۰۳استودیوی پژوهش و نگارش مقاله

بدون نیاز به سابقه برنامه‌نویسی

معرفی دوره

طراحی محاسباتی و پارامتریک در معماری

طراحی با تعریف روابط و قواعد؛ از تغییر پارامترها تا کشف امکان‌های تازه در معماری.

  1. ۰۱هندسه و تفکر الگوریتمی
  2. ۰۲روابط پارامتریک و تولید فرم
  3. ۰۳بررسی و توسعه گزینه‌های طراحی

مدرس: دکتر مرتضی رهبر

رویکرد iArch

از یادگیری ابزار تا آزمودن ایده‌ها

یادگیری ابزار، آغاز مسیر است. در iArch، ابزارهای محاسباتی و روش‌های پژوهش را به مسائل معماری پیوند می‌دهیم؛ تا ایده‌ها را مدل‌سازی کنیم، گزینه‌ها را بسنجیم و تصمیم‌های طراحی را آگاهانه‌تر بگیریم.

مسیرهای یادگیری

می‌خواهی چه چیزی
را ممکن کنی؟

از هدفت شروع کن. با اسکرول، چهار مسیر و یک نمونه از کاربرد هرکدام را ببین.

زاویهٔ آجرها را تغییر بده و ببین یک دیوار چطور از سطحی یکپارچه به پوسته‌ای مشبک تبدیل می‌شود.

Grasshopper · هندسهٔ پارامتریک

مقایسهٔ مسیرهای یادگیری
سایه‌بان پارامتریک با تیغه‌های متغیر؛ نمای آجری چرخان
۰۱ / ۰۴مطالعهٔ نما · یک آجر، سه زاویهٔ چرخش

مسیرهای یادگیری

می‌خواهی چه چیزی
را ممکن کنی؟

از هدفت شروع کن. چهار مسیر و یک نمونه از کاربرد هرکدام را ببین.

۰۱طراحی پارامتریک

سایه‌بان پارامتریک با تیغه‌های متغیر؛ نمای آجری چرخان

زاویهٔ آجرها را تغییر بده و ببین یک دیوار چطور از سطحی یکپارچه به پوسته‌ای مشبک تبدیل می‌شود.

Grasshopper · هندسهٔ پارامتریک

مطالعهٔ نما · یک آجر، سه زاویهٔ چرخش

۰۲هوش مصنوعی در معماری

پلان آپارتمان بدون برچسب کنار پیش‌بینی کاربری فضاها

مدل از پلان‌های برچسب‌خورده یاد می‌گیرد. وقتی پلان تازه‌ای می‌بیند، کاربری هر فضا را پیش‌بینی می‌کند.

یادگیری ماشین · قطعه‌بندی معنایی پلان

نمونهٔ پیش‌بینی · آبی: اتاق خواب / سبز: فضای جمعی / مرجانی: مسیر حرکت

۰۳برنامه‌نویسی برای معماران

پایتون برای معمارانroom_areas.py

از مختصات پلان تا جدول مساحت

def room_report(rooms):
    for name, boundary in rooms.items():
        yield name, area(boundary)
پلان همکفR1R2R3
خروجی پایتون
فضامتر مربع
R1 · آتلیه28
R2 · جلسه16
R3 · ورودی12

مساحت‌ها از مختصات رأس‌های هر فضا، بر حسب متر، محاسبه شده‌اند.

مختصات رأس‌های فضاها را به پایتون بده. با همان کد، جدول مساحت هر طبقه را بساز و نتیجه‌ها را مقایسه کن.

Python · داده‌های هندسی · تولید گزارش

از مختصات پلان تا جدول مساحت

۰۴معماری دیجیتال

مدل کافه و پلان با تیغهٔ آبی مشخص‌شده

دیوار آبی را در مدل و پلان پیدا کن. همان دیوار با یک شناسه در جدول اجزا ثبت می‌شود.

BIM · مستندسازی · اطلاعات اجزا

دیوار W-01 در مدل، پلان و جدول

شناسنامهٔ دیوار آبی · نمونهٔ آموزشی
شناسهنوعتراز
W-01تیغهٔ داخلی کافههمکف
مقایسهٔ مسیرهای یادگیری
آزمایشگاه کوچک معماری
کشف کن · آزمایش کن01 / 04

فقط نخوان؛
امتحان کن.

چهار تجربهٔ کوتاه از فکر کردن با معماری.

یک زاویه، چند امکان

چرخش یک جزء تکرارشونده چطور الگوی کل نما را تغییر می‌دهد؟

از تمرین تا پروژه

پروژه‌هایی که می‌توانی بسازی

یک مسئله، چند مسیر، یک نتیجهٔ قابل دیدن.

تصویر مفهومی نتیجه پوسته‌ای با منطق تغییر
۰۱

پوسته‌ای با منطق تغییر

چطور از یک قاعده، چند گزینهٔ نما بسازیم؟

داستان پروژه

مسئله
چگونه می‌توان تنوع نما را با یک مجموعه رابطهٔ قابل‌کنترل ساخت؟

مسیر پیشنهادی
یک پنل پایه تعریف کن؛ زاویه، عمق و نحوهٔ تکرارش را تغییر بده و گزینه‌ها را کنار هم بگذار.

خروجی مورد انتظار
مدل پارامتریک و مجموعه‌ای از گزینه‌های نما، همراه با توضیح منطق تولیدشان.

تصویر مفهومی نتیجه مقایسهٔ گزینه‌های شهری
۰۲

مقایسهٔ گزینه‌های شهری

کدام چیدمان به مسئلهٔ ما نزدیک‌تر است؟

داستان پروژه

مسئله
چطور چیدمان حجم‌ها، فضای باز و مسیر پیاده را با هم مقایسه کنیم؟

مسیر پیشنهادی
چند آرایش حجمی پیشنهاد بده؛ معیارهایی مانند پیوستگی مسیر و سهم فضای باز را تعریف و با دادهٔ معتبر بررسی کن.

خروجی مورد انتظار
سه سناریوی طراحی و گزارشی از معیارهای مقایسه؛ انتخاب نهایی به مسئله و داده‌های پروژه وابسته است.

تصویر مفهومی نتیجه از پلان تا گزارشarea = polygon_area(vertices)
۰۳

از پلان تا گزارش

چطور کارهای تکراری را به کد بسپاریم؟

داستان پروژه

مسئله
چطور با تغییر مرز یک فضا، گزارش مساحت آن را دوباره تولید کنیم؟

مسیر پیشنهادی
رأس‌های هر فضا را ثبت کن؛ مساحت چندضلعی را با کد حساب کن و خروجی را در جدول بنویس.

خروجی مورد انتظار
یک اسکریپت و جدول مساحت تولیدشده از مختصات واقعی. تصویر این کارت صرفاً ایدهٔ تمرین را نشان می‌دهد.

رأس‌های فضا ← مساحت ← گزارش

تصویرسازی‌های مفهومی برای معرفی تمرین‌های پیشنهادی؛ این‌ها گزارش پروژهٔ اجراشده یا نتایج اندازه‌گیری‌شده نیستند.

مدرس و رویکرد آموزش
دکتر مرتضی رهبر

آشنایی با مدرس

یادگیری در پیوند با طراحی و پژوهش

دکتر مرتضی رهبر

بنیان‌گذار iArch Lab و عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران

با تمرکز بر هوش مصنوعی در معماری و طراحی محاسباتی، این مسیر آموزشی یادگیری ابزارها را به مدل‌سازی، آزمودن ایده‌ها و توسعهٔ پژوهش پیوند می‌دهد.

هوش مصنوعی در معماری · طراحی محاسباتی · پژوهش
دربارهٔ دکتر رهبر

یک تجربهٔ کوتاه از یادگیری

از مرز یک اتاق تا محاسبهٔ مساحت

یک پلان را تغییر بدهیم و ببینیم چطور می‌توانیم مساحت آن را از مختصات رأس‌ها محاسبه کنیم.

این یک درس کوتاه مستقل با پلان آموزشی فرضی است.

یادداشت محدودهٔ محاسبه

مساحت سطح داخل مرز ترسیم‌شده محاسبه می‌شود؛ ضخامت دیوار، ضوابط مساحت‌گذاری و حفره‌های داخلی در این مثال لحاظ نشده‌اند.

مسئله

اگر شکل اتاق عوض شود، مساحتش چه می‌شود؟

این پلان آموزشی یک مستطیل ۶ در ۴ متر است. مساحتش را با ضرب طول در عرض پیدا می‌کنیم.

حالا فرض کن گوشهٔ بالای سمت راست پلان حذف شود. دیگر ضرب طول کلی در عرض کلی، مساحت باقی‌مانده را نمی‌دهد.

پلان مستطیلی ۶ در ۴ متر با چهار رأس برچسب‌خورده.

6 × 4 = 24 m²

برای شکل‌های متفاوت، می‌توانیم به‌جای یک فرمول مخصوص هر شکل، از مرز آن استفاده کنیم.

۱ از ۵